Silja Bara OmarsdottirChange photo
    Add Contact Information
    Í greininni eru skoðuð áhrif femínisma á íslenska utanríkisstefnu 1999-2009. Kvennahreyfingar og femínísk hugmyndafræði höfðu mótandi áhrif á marga þætti íslensks samfélags á 20. öld en slík áhrif á utanríkisstefnu voru nær ósýnileg. Í... more
    Í greininni eru skoðuð áhrif femínisma á íslenska utanríkisstefnu 1999-2009. Kvennahreyfingar og femínísk hugmyndafræði höfðu mótandi áhrif á marga þætti íslensks samfélags á 20. öld en slík áhrif á utanríkisstefnu voru nær ósýnileg. Í lok fyrsta áratugar 21. aldar hafði þetta breyst verulega og er hér leitað skýringa. Aðferðafræði Sabatiers um samsteypuþrýstihópa er notuð og litið til fjölgunar kvenna á þingi, í utanríkismálanefnd og í utanríkisþjónustu. Þá er þrýstingur frá frjálsum félagasamtökum og áherslur alþjóðastofnana á kynjajafnrétti og stöðu kvenna nokkur áhrifavaldur. Að lokum er beitt innihaldsgreiningu á flutningsræður utanríkisráðherra með skýrslum þeirra til Alþingis. Merkja má auknar áherslur á jafnréttismál og málefni kvenna í ræðunum eftir því sem líður á tímabilið. Í utanríkisstefnu sinni hefur Ísland valið að leggja áherslu á tiltekna málaflokka og hlutfallslega sterk staða kvenna í íslensku samfélagi hefur gert að verkum að þessi málaflokkur er vel til þess fallinn að skapa sérstöðu á alþjóðavettvangi. Arfleifð Kvennalistans er skýrt merkjanleg, en ýmis atriði sem Kvennalistinn setti á dagskrá í utanríkismálum eru nú orðin sýnileg í stefnunni þótt þau hafi ekki átt upp á pallborðið á sínum tíma. Niðurstöður eru því að kvennahreyfingar og femínismi hafi haft umtalsverð áhrif á utanríkisstefnu Íslands og eru þau áhrif rakin til þess að á síðustu tíu árum hafi komið saman áhrif úr ólíkum áttum innan og utan stjórnkerfisins.
    Í greininni er farið yfir setningu varnarmálalaga og laga um almannavarnir og lagabálkarnir tveir, flutningsræður, umræður, nefndarálit og umsagnir skoðuð í leit að vísbendingum um mótun öryggisstefnu fyrir íslenska ríkið, en hún hefur... more
    Í greininni er farið yfir setningu varnarmálalaga og laga um almannavarnir og lagabálkarnir tveir, flutningsræður, umræður, nefndarálit og umsagnir skoðuð í leit að vísbendingum um mótun öryggisstefnu fyrir íslenska ríkið, en hún hefur ekki verið formlega sett fram í opinberum gögnum hingað til. Markmið greinarinnar er að leggja grunninn að öryggissjálfsmynd (security identity) Íslands, sem má greina í orðræðu valdhafa um málaflokkinn. Á grunni slíkrar sjálfsmyndar er þá hægt að meta hver stefnan er í málaflokknum, þótt hún sé ekki formlega mótuð. Á eftir stuttu sögulegu yfirliti um öryggi Íslands er farið yfir grunnskilgreiningar fræðanna á öryggi. Bent er á að nálgun Íslands að öryggi hafi byggst á hernaðarlegum grunni með rætur í raunsæisstefnu, þrátt fyrir að stefna annarra ríkja Norðurlanda hafi í gegnum kalda stríðið frekar byggst á nýfrjálslyndri stofnanahyggju. Segja má að Ísland hafi fyrst farið að hallast að henni á 10. áratug 20. aldar. Eftir greiningu á umræðu um varnarmálalög og lög um almannavarnir verður ekki annað séð en að öryggissjálfsmynd ríkisins byggist enn á sama grunni í utanríkismálum, þótt enga skilgreiningu sé að finna í lögunum sjálfum. Nálgun innan ríkisins, þ.e. í almannavarnalögum, er í mun meira samhengi við þróun í fræðunum, þar sem áhersla er lögð á breiðari skilning á hugtakinu þannig að það feli í sér samfélagslegt og umhverfislegt öryggi. Bæði löggjafinn og framkvæmdarvaldið hafa skilning á því að öryggi Íslands stafi nokkur ógn af náttúruhamförum en í hvorugum lögunum er að merkja að tekið hafi verið tillit til efnahagslegs öryggis eða hagvarna.
    Download (.pdf)
    Download (.pdf)
    Feminism has had a significant impact on Icelandic politics, as shown by the legacy of the Women's Alliance. Academic feminism has also had a strong impact. The question posed is whether its impact is felt in foreign policy as well, where... more
    Feminism has had a significant impact on Icelandic politics, as shown by the legacy of the Women's Alliance. Academic feminism has also had a strong impact. The question posed is whether its impact is felt in foreign policy as well, where women have been far less influential than in domestic politics. Using Advocacy Coalition Framework, women's influence on foreign policy at various levels of government and in civil society is analysed. Trends indicate that Icelandic foreign policy has been influenced by feminism over the course of the last decade.
    Download (.pdf)
    -
    author rank

    Join Silja Bara and 37,936,806 other researchers on Academia.edu

    not now
    Academia © 2016